أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

179

قانون ( فارسى )

داروى تركيبى زير در علاج سكسكه بسيار مفيد است . نسخه : كوشنه ، الوا ، گورگياه ، سوسنبر خشكيده ، پونهء كنار آبها ، نعناع ، فيجن ، كندر و برباله از هريك دو درهم . افيون ، بورهء قرمز ، گل محمدى خشكيده از هريك نيم درهم . و گويند اگر كبر در سركه پرورده هم با آنها باشد بسيار پسنديده است . اگر همراه اين داروها ، داروها تشنگىآور بخورند تأثيربخش‌تر مىشوند . اگر سكسكه از اثر سرماى ساده بوده ، از داروهاى ذكر شده در بالا استفاده كنند و آن را با سركه و آب تناول نمايند و گردن و لثه و زير سردندهاى نزديك شكم را بدان بيندايند . و يا از اين داروها بخورند و گردن و لثه را با روغن زيتون كهنه شده بيندايند . يا به جاى روغن زيتون ، روغن خيار چنبر خوردنى را بر گردن و لثه بمالند . خولنجان را در عسل بسرشند و صبح و شام به اندازهء يك عدد گردو از آن بخورند . روغنهاى گرمىبخش همگى در علاج سكسكه مفيدند و اگر تنها و بدون داروى آميزه نيز استعمال شوند تأثير بخشند ؛ به‌ويژه روغن بابونه يا روغنى كه تركيبش به قرار زير است . نسخه : گند بيدستر ، زيره ، انگدان در يكى از روغنهاى گرم‌مزاج بپزد . نسخهء ديگر : گند بيدستر و كوشنه هريك نيم درهم . كرفس بيابانى يك درهم . درهم آميخته شوند و با آب خاراگوش يا با آبى كه در آن پونه ، رازيانهء شامى و مصطكى پخته است تناول كنند . نسخهء ديگر : پوست بالايى پسته را كه رنگ قرمز دارد ، با بيخ گورگياه در آب بپزند و از آن آب بخورند . برخى از اطباء گفته‌اند اگر شكوفه درخت نرينهء خرما را - كه جايگاه دانه‌هاى ريز مايه‌كوبى خرماى ماده است و آن را آرد خرما بن گويند - خشك كنند و بسايند و با بزر فيجن مخلوط كنند و به وزن يك مثقال از آن را با آب رازيانه بخورند ، در علاج سكسكه بسيار سودرسان است . من گمان نمىكنم كه در علاج سكسكه‌اى كه از سرما منشأ گرفته مفيد باشد . اگر سكسكه كهنه و ديرپا شد و شدت يافت . طرز معالجه را بايد جدىتر پيگيرى كرد . بادكش بدون استعمال لبهء تيغ و شيار كردن پوست بر معده بگذار و به دنبال آن داروى سرخ‌گردانندهء پوست به كار ببر ! اگر سكسكه از اثر باد است و باد در دهانهء معده يا در معده يا در مرى گير كرده است ، بيمار به حمام برود ، كندر كوبيده و سائيده را كمى با آب بخورد ، آب گرم را جرعه‌جرعه و كم‌كم بر آن بنوشد . همچنين زنجفيل شامى خشك شده در علاج سكسكه‌اى كه منشأش باد است